Opis
Czas kaolinowo-kefalinowy (APTT, Activated Partial Thromboplastin Time) to nazwa określająca badanie laboratoryjne, które ocenia czas potrzebny do utworzenia skrzepu w osoczu krwi.
Test polega na dodaniu do próbki aktywatora (kaolinu), fosfolipidów (kefaliny) oraz wapnia, a następnie ocenie wewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia. APTT jest również używane do monitorowania leczenia przeciwzakrzepowego heparyną.
Chociaż przebieg badania brzmi dość skomplikowanie, to cała procedura jest bezpieczna i zazwyczaj wiąże się z minimalnym dyskomfortem, który ogranicza się do wkłucia igły podczas pobierania krwi.
Wskazania do badania
Badanie APTT wykonuje się w poniżej wymienionych okolicznościach:
- w przypadku podejrzenia hemofilii lub w diagnostyce innych wrodzonych zaburzeń krzepnięcia. Hemofilia A i B to choroby, które powodują niedobór czynników krzepnięcia (VIII lub IX) — w wynikach badania manifestuje się to wydłużeniem czasu APTT,
- w sytuacji nadmiernego krwawienia po urazach, operacjach lub w trakcie menstruacji,
- w monitorowaniu leczenia przeciwzakrzepowego heparyną oraz dostosowywania jej dawki. Heparyna wpływa na wewnątrzpochodną drogę krzepnięcia. Regularne badania APTT pomagają zapewnić skuteczność leczenia przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka krwawień,
- przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, zwłaszcza jeśli pacjent ma historię krwawień lub należy do grupy ryzyka,
- w chorobach wątroby lub w przypadku jej uszkodzenia (np. w marskości wątroby). W takich sytuacjach czas APTT może się wydłużać, ponieważ wątroba to organ odpowiedzialny za produkcję wielu czynników krzepnięcia. Wynik badania pozwala na dokładniejszą diagnostykę nabytych zaburzeń,
- do oceny stanu pacjentów z zespołem rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, podczas którego dochodzi do niekontrolowanej aktywacji układu krzepnięcia,
- po epizodach zakrzepowych — zakrzepicy żył głębokich czy zatorowości płucnej.
Przygotowanie do badania
Badanie powinno być wykonywane na czczo. Należy unikać nadmiernego wysiłku i stresu. Należy także poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach — z uwagi na to, że niektóre z nich mogą wpłynąć na wyniki badania.
Interpretacja wyników
Zakres referencyjny określający wynik prawidłowy, to zazwyczaj od 25-26 do 36,9-46 sekund, w zależności od zastosowanych podczas badania odczynników. Normy należy zestawić z wartościami referencyjnymi danego laboratorium.
- Wydłużony czas APTT może wskazywać na zaburzenia w układzie krzepnięcia (np. niedobór czynników krzepnięcia, obecność inhibitorów krzepnięcia) lub na skutki stosowania heparyny.
- Skrócony czas APTT jest rzadziej spotykany i może sugerować nadmierną aktywację układu krzepnięcia. Wynik wymaga dalszej diagnostyki.
