GGTP

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) to enzym występujący w wielu tkankach ludzkiego organizmu, między innymi w jelicie, nerkach, przewodach żółciowych, śledzionie, sercu czy w mózgu. Jest zaangażowany w transport aminokwasów, procesy antyoksydacyjne oraz metabolizm leukotrienów należących do mediatorów reakcji zapalnych. Z klinicznego punktu widzenia stanowi przede wszystkim ważny marker chorób wątroby i dróg żółciowych.

Wzrost poziomu GGTP wynika z przedostawania się enzymu do krwi z uszkodzonych tkanek. Do takiego uszkodzenia może dojść na przykład wskutek włóknienia, procesów zapalnych, zablokowania odpływu żółci czy toksycznego działania alkoholu. Wysoki wynik GGTP nie jest specyficzny dla żadnej choroby i zazwyczaj stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki laboratoryjnej lub obrazowej. U niektórych pacjentów określenie przyczyny podwyższonego poziomu GGTP nie jest możliwe. Inna nazwa enzymu to gamma-glutamylotransferaza (GGT).

Poziom GGTP powinien być oznaczony w przypadku następujących symptomów:

• zmęczenie,
• osłabienie,
• zażółcenie skóry lub białkówek oczu,
• utrata apetytu,
• ból brzucha,
• powiększenie obwodu brzucha,
• nudności lub wymioty,
• intensywny świąd skóry,
• nadużywanie alkoholu,
• przewlekłe stosowanie niektórych leków (np. paracetamol, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, metotreksat, furosemid, statyny).

Badanie nie wymaga szczególnego przygotowania. Najlepiej zgłosić się na nie w godzinach porannych, na czczo (tj. 8-12 godzin od spożycia ostatniego posiłku). Należy poinformować lekarza zlecającego i interpretującego wynik badania o stosowaniu leków, które mogą mieć wpływ na poziom GGTP.

Badanie GGTP polega na pobraniu krwi żylnej. Standardowo poziom GGTP oznacza się łącznie z innymi parametrami funkcji wątroby, do których należą transaminazy ALT i AST, fosfataza alkaliczna (ALP) i bilirubina. Wyniki tych badań są na ogół interpretowane łącznie. Przy podejrzeniu zapalenia wątroby, lekarz może zlecić także oznaczenie poziomu przeciwciał lub antygenów HBV i przeciwciał przeciwko HCV.

Podwyższony poziom GGTP może świadczyć o następujących chorobach:

• zapalenie wątroby,
• marskość wątroby,
• cholestaza (blokada przepływu żółci),
• zapalenie pęcherzyka żółciowego,
• zapalenie dróg żółciowych,
• kamica żółciowa,
• alkoholowa choroba wątroby,
• nowotwór (np. rak wątroby, rak dróg żółciowych, rak głowy trzustki),
• pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych,
• polekowe uszkodzenie wątroby,
• ostre zapalenie trzustki,
• otyłość,
• hipercholesterolemia,
• cukrzyca,
• choroba serca (np. choroba wieńcowa, niewydolność serca).